Kort antwoord
Als vuistregel noemt de Consumentenbond tot 10 liter per dag voor ruimtes van 15 tot 20 m², 12 tot 16 liter voor 20 tot 30 m² en 20 tot 30 liter voor 30 tot 45 m². Is de ruimte erg vochtig of slecht geïsoleerd, kies dan meer capaciteit; bij twijfel een maat groter. Let op: de capaciteit op de doos is gemeten bij extreme omstandigheden (meestal 30 °C en 80% luchtvochtigheid), dus in een gewoon Nederlands huis haalt het apparaat minder. En los eerst de oorzaak op: vaak zit het probleem in ventilatie of lekkage.
Eerst: heb je wel een luchtontvochtiger nodig?
Een luchtontvochtiger haalt vocht uit de lucht, maar lost niet op waarom dat vocht er is. De Consumentenbond schrijft dat je vochtproblemen vaak al bij de bron oplost, bijvoorbeeld bij slechte ventilatie, lekkage of verkeerd stookgedrag. Het RIVM wijst er ook op dat vochtproblemen ontstaan wanneer vochtige lucht door onvoldoende ventilatie blijft hangen.
Controleer daarom eerst de basis: staan de ventilatieroosters open, staat de mechanische ventilatie niet uit of op de laagste stand, droog je de was binnen en is er ergens een lekkage? Milieu Centraal noemt een luchtvochtigheid van 40 tot 60 procent goed. Zit je daar met goed ventileren structureel boven, of heb je een ruimte die je niet goed kunt ventileren, dan kan een luchtontvochtiger helpen.
Check vóór je koopt
- Meet een week lang de luchtvochtigheid met een hygrometer.
- Zet roosters open en de ventilatie op de juiste stand, en meet opnieuw.
- Kijk of er natte plekken, lekkages of optrekkend vocht zijn: die los je niet op met een apparaat.
- Noteer de temperatuur van de ruimte: die bepaalt welk type je nodig hebt.
Stap 1: kies het type op basis van de temperatuur
Er zijn twee soorten luchtontvochtigers, en de temperatuur van de ruimte bepaalt welke past:
| Type | Hoe het werkt | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Condensatie- of compressorontvochtiger | Lucht stroomt langs een koude verdamper, het vocht condenseert en loopt in een opvangbak of via een slang naar de afvoer | Ruimtes boven ongeveer 15 °C: woonkamer, slaapkamer, badkamer |
| Adsorptieontvochtiger | Een droogmiddel neemt het vocht op | Koele ruimtes onder ongeveer 15 °C, zoals een koude kelder, garage of boot |
Stap 2: kies de capaciteit per ruimte
Fabrikanten noemen meestal geen geschikt aantal vierkante meters, maar hoeveel liter water het apparaat maximaal per dag uit de lucht kan halen. De Consumentenbond gebruikt deze vuistregels als uitgangspunt:
| Grootte van de ruimte | Capaciteit | Voorbeeld |
|---|---|---|
| 15 tot 20 m² | tot 10 liter per dag | Babykamer, kleine berging |
| 20 tot 30 m² | 12 tot 16 liter per dag | Woonkamer, grote badkamer |
| 30 tot 45 m² | 20 tot 30 liter per dag | Open keuken-woonkamer, grote zolder |
Stap 3: corrigeer voor de omstandigheden
Oppervlakte is maar een deel van het verhaal. Temperatuur, luchtvochtigheid, isolatie, luchtcirculatie en het openen van ramen en deuren bepalen hoe hard het apparaat moet werken. Kies meer capaciteit als:
- de ruimte vaak erg vochtig is, zoals een badkamer of wasruimte;
- de ruimte slecht geïsoleerd is, zoals een koude zolder, bijkeuken of garage;
- je er regelmatig de was droogt;
- de ruimte open is naar de rest van het huis, waardoor je in feite een grotere ruimte ontvochtigt.
De Consumentenbond adviseert bij twijfel een grotere maat: is het apparaat te klein voor de ruimte of de vochtigheid, dan krijgt het de luchtvochtigheid mogelijk niet voldoende omlaag.
Technische noot: waarom de doos te mooi rekent. De opgegeven capaciteit geldt volgens de Consumentenbond meestal bij 30 °C en 80% luchtvochtigheid. Warme, zeer vochtige lucht bevat veel water, dus dan haalt het apparaat er veel uit. In een woonkamer van rond de 20 °C met 60 tot 70% luchtvochtigheid zit er veel minder water in de lucht en haalt hetzelfde apparaat per dag duidelijk minder. Vergelijk modellen dus onderling op het getal, maar reken er niet op dat je elke dag die hoeveelheid water uit de bak giet.
Rekenvoorbeeld
Aangenomen situatie: een zolder van 6 bij 4,5 meter, niet geïsoleerd, waar ’s winters de was hangt. Temperatuur rond de 17 °C.
- Oppervlakte: 6 × 4,5 = 27 m² → vuistregel 12 tot 16 liter per dag.
- Temperatuur boven 15 °C → condensatieontvochtiger.
- Slecht geïsoleerd én was drogen → meer capaciteit kiezen.
- Conclusie: eerder richting 20 liter per dag dan 12, met een slang naar een afvoer als dat kan.
Voorbeeld met aangenomen waarden, op basis van de vuistregels van de Consumentenbond.
Waar je verder op let
- Hygrostaat. Met een ingebouwde hygrostaat stel je de gewenste luchtvochtigheid in en slaat het apparaat vanzelf aan en af. De Consumentenbond test ook of die nauwkeurig werkt.
- Watertank of vaste afvoer. De meeste apparaten kun je ook op een vaste waterafvoer aansluiten. In een vochtige ruimte voorkomt dat dat het apparaat stilvalt omdat de bak vol is.
- Geluid. Een condensatieontvochtiger maakt altijd geluid: de ventilator blaast en de compressor bromt, net als bij een kleine airco. Voor de slaapkamer telt dat zwaar.
- Stroomverbruik. Het apparaat verbruikt stroom zolang de compressor draait. Een goed gekozen maat die het doel bereikt en dan afslaat, draait minder uren dan een te klein apparaat dat continu aan staat.
Op welke luchtvochtigheid stel je hem in?
Milieu Centraal noemt 40 tot 60 procent luchtvochtigheid goed. Stel de hygrostaat daarom niet lager in dan nodig: lager dan 40 procent kost alleen extra stroom. In de winter, als ramen en muren koud zijn, zit je met condens aan de veilige kant als je in de onderste helft van dat bereik blijft.
Blijft de luchtvochtigheid ondanks een goed gekozen apparaat hoog, of zie je schimmel, dan is er waarschijnlijk een andere oorzaak. Het RIVM noemt ook bouwkundige gebreken als oorzaak van vochtproblemen. Heb je gezondheidsklachten, ga dan naar de huisarts; dit artikel geeft geen medisch advies.
Veelgestelde vragen
Is een te grote luchtontvochtiger een probleem?
Meestal niet. Met een hygrostaat slaat hij af als het doel bereikt is. Een te kleine krijgt de luchtvochtigheid mogelijk niet omlaag; daarom adviseert de Consumentenbond bij twijfel een maat groter.
Welke luchtontvochtiger voor een koude kelder of garage?
Onder ongeveer 15 °C werkt een condensatieontvochtiger minder goed. Voor koele ruimtes noemt de Consumentenbond een adsorptieontvochtiger.
Waarom haalt mijn apparaat minder water dan op de doos staat?
Omdat de capaciteit meestal is gemeten bij 30 °C en 80% luchtvochtigheid. Bij normale kamertemperatuur en een lagere luchtvochtigheid zit er minder water in de lucht.
Kan een luchtontvochtiger ventileren vervangen?
Nee. Ventileren voert ook CO2 en andere stoffen af, en Milieu Centraal adviseert dag en nacht te ventileren. Een luchtontvochtiger is een aanvulling voor ruimtes waar dat niet genoeg is.
Bronnen
- Consumentenbond. Zo kies je de juiste maat luchtontvochtiger: capaciteit per m², omstandigheden, type per temperatuur.
- Consumentenbond. Luchtontvochtiger kopen: waar let je op?: oorzaak bij de bron, testomstandigheden 30 °C en 80%, geluid, afvoer.
- Consumentenbond. Hoe wij luchtontvochtigers testen: hygrostaat, stroomverbruik, vaste afvoer.
- Milieu Centraal. Natuurlijke ventilatie: luchtvochtigheid 40–60% en Woning ventileren: dag en nacht ventileren.
- RIVM. Vocht in de woning.
Volgende stap
