Kort antwoord
Zet de ventilatie tijdens het douchen op de hoogste stand en laat hem daarna nog 15 tot 30 minuten aan, of tot de badkamer niet meer vochtig is. Dat adviseert de GGD Haaglanden; met een badkamerventilator duurt het volgens de GGD meestal zo’n 30 minuten tot de badkamer droog is. Houd de deur dicht, trek wanden en vloer droog met een wisser en zet daarna de ventilatie terug naar de normale stand.
Waarom de ventilatie moet blijven draaien
Na het douchen hangt de badkamer vol damp. Die verdwijnt niet als de kraan dicht is: er zit vocht in de lucht, op de spiegel, op de tegels en in de handdoeken. Stopt de afzuiging meteen, dan slaat dat vocht neer op de koudste plekken, zoals het plafond, het raam en de hoeken bij de buitenmuur. Daar blijft het uren nat, en daar groeit schimmel.
Niet voor niets schrijft de regelgeving afzuiging in de badkamer voor. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) moet een badruimte een ventilatievoorziening hebben om een overmaat aan waterdamp en schimmelvorming te voorkomen.
Hoe lang: 15 tot 30 minuten, of tot het droog is
| Situatie | Wat je doet |
|---|---|
| Mechanische ventilatie (met standenschakelaar) | Hoogste stand tijdens het douchen, daarna 15 tot 30 minuten laten nadraaien of tot het niet meer vochtig is |
| Losse badkamerventilator | Op de hoogste stand tot de badkamer droog is; meestal zo’n 30 minuten |
| Natuurlijke afvoer, geen ventilator | Kort luchten: maximaal 10 minuten raam open direct na het douchen, daarna dicht |
| Meerdere mensen achter elkaar | Laten draaien tot na de laatste douchebeurt en dan de tijd opnieuw laten ingaan |
Een eenvoudige check: kijk een half uur na het douchen naar de spiegel en voel aan het plafond boven de douche. Zijn die droog, dan werkt je routine. Staan er nog druppels, dan is de afzuiging te zwak of draait hij te kort.
De standen van mechanische ventilatie
Veel Nederlandse woningen hebben mechanische afzuiging met een schakelaar met drie standen. De GGD Haaglanden legt het gebruik zo uit:
- Laagste stand: er is niemand thuis.
- Middelste stand: er is iemand thuis.
- Hoogste stand: bij koken en douchen, en als er bezoek is. Als je klaar bent, kan de knop na een half uur weer terug.
Sommige woningen hebben een tijdknop die de hoogste stand na een ingestelde tijd vanzelf terugzet. Er zijn veel verschillen tussen systemen: lees de gebruiksaanwijzing van jouw installatie. En let op: de GGD wijst erop dat mechanische afzuiging alleen goed werkt als roosters of klepramen altijd open staan. Er moet lucht binnenkomen om lucht te kunnen afvoeren.
Technische noot: wat de regels vragen. Volgens het IPLO moet de ventilatiecapaciteit in een badruimte minimaal 14 dm³/s zijn (Besluit bouwwerken leefomgeving, voor bestaande bouw artikel 3.67 lid 6, voor nieuwbouw artikel 4.122 lid 5). Voor een toiletruimte is dat 7 dm³/s; is het toilet in de badkamer, dan geldt de zwaarste eis van 14 dm³/s. Dat is liter per seconde: 14 dm³/s is ruim 50 m³ per uur.
Rekenvoorbeeld: hoe vaak wordt de lucht ververst?
Aangenomen situatie: een badkamer van 2 bij 2,5 meter en 2,5 meter hoog, met afzuiging die precies de minimale 14 dm³/s haalt.
- Inhoud van de badkamer: 2 × 2,5 × 2,5 = 12,5 m³.
- Afzuiging: 14 dm³/s × 3.600 s = 50.400 dm³ per uur ≈ 50 m³ per uur.
- 50 ÷ 12,5 = 4 keer per uur de volledige inhoud, dus ongeveer 1 keer per kwartier.
- In 30 minuten wordt de lucht zo’n twee keer ververst. Daarom is een half uur nadraaien geen overbodige luxe.
Voorbeeld met aangenomen afmetingen. Het vocht in tegels en handdoeken verdampt ook nog na, dus in de praktijk is meer verversing nodig dan deze rekensom suggereert.
Zonder ventilator: kort luchten en droogtrekken
Heb je alleen een raam en een afvoerkanaal met natuurlijke trek? Milieu Centraal geeft de voorkeur aan een ventilator boven een open raam: een badkamer koelt door een open raam snel af, zeker in de winter, en dan slaat de damp juist neer op de koude muren. Wil je luchten, doe het dan kort: maximaal 10 minuten direct na het douchen, en daarna het raam weer dicht.
- Deur dicht tijdens en na het douchen, zodat de damp niet naar de rest van het huis trekt.
- Wanden en vloer droogtrekken met een wisser: dat scheelt veel vocht in de lucht.
- Kort luchten, maximaal 10 minuten.
- Geen afzuiging genoeg? Laat een inbouwventilator plaatsen op het bestaande afvoerkanaal of in de gevel of het dak. Huur je, vraag dit dan aan je verhuurder.
Werkt je afzuiging wel goed?
Controleer dit
- Velletje-test: houd met de ventilatie op de hoogste stand een velletje wc-papier voor het ventiel. Het moet stevig worden aangezogen.
- Schoon ventiel: stof op het ventiel remt de luchtstroom. Maak het schoon zonder de stand van het ventiel te verdraaien.
- Kier onder de deur: de GGD adviseert een kier van 1,5 cm onder iedere binnendeur of een rooster in de deur.
- Roosters open: zonder toevoer van lucht elders in huis zuigt de ventilatie weinig af.
- Onderhoud: laat de ventilatie-unit onderhouden volgens de gebruiksaanwijzing.
Let op: een nieuwe ventilator of schakelaar aansluiten is elektrisch werk. Laat dat doen door een installateur als je er zelf niet voor bevoegd bent. Bij een collectief systeem in een huurcomplex meld je klachten bij de verhuurder.
Veelgestelde vragen
Mag de ventilatie de hele dag op de hoogste stand?
Dat kan, maar het kost meer stroom en warmte en maakt meer geluid. De GGD adviseert de hoogste stand bij koken, douchen en bezoek, en daarna na een half uur terug.
Moet de badkamerdeur open of dicht na het douchen?
Dicht, zodat de damp via de afzuiging naar buiten gaat en niet door het huis trekt. Zorg wel voor een kier onder de deur, zodat er lucht kan toestromen.
Is een raam openzetten genoeg?
In de winter meestal niet: de badkamer koelt af en de damp slaat neer op de muren. Milieu Centraal adviseert maximaal 10 minuten luchten en verder op de afzuiging te vertrouwen.
Hoeveel afzuiging moet een badkamer hebben?
Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving minimaal 14 dm³/s, zo’n 50 m³ per uur. Dat geldt ook als het toilet in de badkamer zit.
Bronnen
- GGD Haaglanden. Voorkom vocht en schimmel in huis: 15 tot 30 minuten nadraaien, circa 30 minuten met ventilator, standen.
- GGD Haaglanden. Ventileren: standen en tijdknop.
- Informatiepunt Leefomgeving. Ventilatie: regels bij bestaande bouw en regels bij nieuwbouw: 14 dm³/s.
- Milieu Centraal. Natuurlijke ventilatie en Mechanische ventilatie: ventilator boven raam, maximaal 10 minuten luchten.
Volgende stap
