Is schimmel in huis gevaarlijk? Wat RIVM en GGD zeggen

Wat het RIVM zegt

• Verhoogd risico. Blootstelling aan vochtige woonomstandigheden of schimmel geeft een verhoogd risico op het ontstaan van astma, verergering van astma, luchtwegklachten en luchtweginfecties.
• Consistente samenhang. In onderzoek is een consistente associatie gevonden tussen vocht in de woning en luchtwegsymptomen zoals hoesten en piepen.
• Rol van schimmels. Het is waarschijnlijk dat schimmels een rol spelen, maar een kwantitatieve onderbouwing ontbreekt (nog). Bij gevoelige mensen kunnen schimmels luchtwegklachten of allergische reacties verergeren, zoals hooikoortsachtige verschijnselen.
• Huisstofmijt. Huisstofmijten zitten vooral in oudere matrassen, gestoffeerd meubilair, vloerbedekking en op beschimmelde muren.

Het RIVM ontwikkelde met de GGD’en een richtlijn voor schimmel- en vochtproblemen in woningen. Daarin staat dat deze problemen vooral voorkomen in oudere woningen van vóór 1992, dat het in totaal om ongeveer 9 procent van de woningvoorraad gaat (ruim een half miljoen woningen), en dat ongeveer 10 procent van alle klachten die GGD’en bereiken over schimmel en vocht in woningen gaat.

Wat de GGD zegt

De GGD Haaglanden noemt klachten die je door een vochtige woning kunt krijgen: keelpijn, niezen en hoesten, hoofdpijn, verstopte neus, piepende ademhaling en benauwdheid. Mensen die allergisch zijn, krijgen vaker klachten en die zijn dan ook heftiger. Tegelijk benadrukt de GGD dat vocht en schimmels vaak niet de oorzaak van gezondheidsklachten zijn, maar ze wel kunnen verergeren.

Het goede nieuws volgens de GGD: hier is iets aan te doen. Altijd frisse lucht binnenlaten, het huis genoeg verwarmen en voorkomen dat er te veel vocht wordt gemaakt, helpen allemaal.

Wat de WHO zegt

De Wereldgezondheidsorganisatie publiceerde in 2009 richtlijnen over vocht en schimmel binnenshuis. Volgens de WHO hebben bewoners van vochtige of beschimmelde gebouwen tot 75 procent meer kans op luchtwegklachten en astma. In vochtige omstandigheden groeien honderden soorten bacteriën en schimmels binnenshuis, die sporen, celfragmenten en chemische stoffen in de lucht brengen. Kinderen zijn volgens de WHO extra gevoelig. De WHO raadt aan vocht- en schimmelproblemen te voorkomen of op te lossen.

Instantie	Kernboodschap
RIVM	Vocht en schimmel verhogen het risico op astma, luchtwegklachten en luchtweginfecties
GGD Haaglanden	Vaak niet de oorzaak, wel verergering; allergische mensen hebben vaker en heftiger klachten
WHO	Tot 75% meer kans op luchtwegklachten en astma in vochtige of beschimmelde gebouwen; kinderen extra gevoelig

Wie is gevoeliger?

• Mensen met astma of een allergie (RIVM, GGD).
• Kinderen (WHO).
• Contactlensdragers en mensen met huidklachten hebben volgens het RIVM juist eerder last van te droge lucht; ook te droog is dus niet ideaal.

De GGD Haaglanden geeft een praktische tip: heb je gevoelige longen, vraag dan of iemand anders het schoonmaken van schimmel voor je doet. Hoort iemand in huis bij een gevoelige groep, overleg dan ook met de huisarts over wat verstandig is, zeker als er klachten zijn of als de schimmel groot is.

Wat je zelf kunt doen

1. Haal schimmel meteen weg. Volgens de GGD Haaglanden gaat een schimmelplek nooit vanzelf weg en kan hij snel groter worden. Gebruik een schimmelreiniger en volg de verpakking; Milieu Centraal adviseert alleen middelen met een Ctgb-toelating en geen zelfgemaakte mengsels.
2. Pak de oorzaak aan. Ventileer dag en nacht, zet de ventilatie hoger bij douchen en koken, en stook niet te koud (GGD: overdag minimaal 18 en ’s nachts minimaal 15 graden).
3. Meet de luchtvochtigheid. Milieu Centraal noemt 40 tot 60 procent goed.
4. Vervang wat niet schoon te krijgen is. De GGD Haaglanden legt uit dat schimmels bij ruwe of poreuze oppervlakken, zoals hout, kit, gips en pleisterwerk, in het materiaal dringen en niet verdwijnen door schoonmaken. Dat materiaal moet verwijderd en vervangen worden; huur je, neem dan contact op met je verhuurder.

Huurwoning: waar kun je terecht?

Heb je een huurwoning en kun je onvoldoende ventileren, of zijn er bouwtechnische gebreken zoals een lekkage? Vraag de verhuurder dan maatregelen te nemen, adviseert de GGD Haaglanden. Doet de verhuurder dat niet, neem dan contact op met de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van je gemeente. Met de richtlijn van RIVM en GGD kan de GGD beoordelen of een vochtprobleem een gezondheidsrisico vormt en of het door bewonersgedrag of door een bouwtechnische oorzaak komt.